Goede tips

Iedereen is wel eens angstig of gespannen. Angst is een gezonde reactie op dreigend gevaar. Soms voel je angst als er eigenlijk niet veel aan de hand is. Gezonde angst wordt dan ongezond en hinderlijk. Angst voor winkels, liften, drukke mensenmassa's, sociale angsten, spreekbeurten, ziekten en spinnen komt vaak voor.

Zenuwachtigheid, opgejaagd gevoel, paniek, bang voor toekomstige angstaanval (angst voor de angst), uitstelgedrag, lichamelijke verschijnselen als: trillen, duizeligheid, blozen, hartkloppingen, naar adem snakken, droge mond, zweten, slappe benen.

Wat kun je zelf doen?

• Geef niet toe aan je angst en ga het niet uit de weg.
• Weet dat je lichamelijke reacties kunt krijgen bij beangstigende situaties.
• Zoek afleiding.

Wat kun je als familie/vrienden doen?

• Zeg dat je het snapt en praat de angst niet weg.
• Ga zo min mogelijk mee in de angst van de ander. De angstige situatie uit de weg gaan houdt juist de angst in stand.
• Zorg voor afleiding en ontspanning.

Klik hier voor het hulpaanbod voor deze klacht

Bij dementie gaat het geestelijk functioneren steeds verder achteruit . Er zijn veel verschillende oorzaken van dementie. Aan sommige oorzaken is iets te doen.

Bij geheugenstoornissen kan iemand geen nieuwe informatie meer opnemen (dingen kwijt, herhalingen) en verdwijnen ook ander dingen uit het geheugen. Iemand raakt het overzicht kwijt doordat het ordenen van gedachten niet lukt. Ze kunnen dingen niet meer goed organiseren en nemen vaker verkeerde beslissingen. Ook verliest men het besef van tijd.

Het is niet zo dat iemand altijd dementie heeft als er geheugenproblemen zijn. Het kan ook wijzen op andere stoornissen, zoals depressie.

Ernstige geheugenproblemen, problemen met planning, overzicht en organiseren, verlies van tijdsbesef, moeite met bedienen van apparaten. Als ziekte verder verloopt: problemen met spraak en rekenen, karakterveranderingen, gevoel van plaats kwijtraken, lichamelijke onrust.

Herken je de symptomen bij een familielid? Dan kun je het volgende doen:

• Neem de tijd voor jezelf. Houd tijd voor je hobby's en praat met anderen over je gevoelens en gedachten.
• Houd het vertrouwde en vaste ritme zo lang mogelijk vast voor de dementerende.
• Probeer niet boos of ongeduldig te reageren.
• Stuur diegene naar de huisarts.

Wil je meer specifieke informatie over dementie, kijk dan op www.alzheimer-nederland.nl of www.psychowijzer.nl

Je kunt ook aanmelden op de hyves pagina voor jongeren met een demente ouder.

Klik hier voor het hulpaanbod voor deze klacht

Je bent eenzaam als je mensen om je heen mist of de contacten die je hebt niet fijn vindt. Eenzaamheid komt op alle leeftijden voor. De oorzaak ligt soms bij jezelf, maar kan ook aan de omstandigheden liggen:

• Persoonlijke karakter, je eigen ervaringen of (sociale) vaardigheden.
• Verlies door overlijden, scheiding van je ouders, moeten verhuizen, het (moeten) verlaten van een (sport)club. 
• Situaties waar je je alleen voelt, zoals (chronische) ziekte, handicap, verblijf in een ziekenhuis, geldgebrek, alleen wonen.

Eenzaam gevoel, geïsoleerd, piekeren.

Wat kun je zelf doen?

• Neem je voor om er actief iets aan te doen.
• Neem kleine stapjes door bijvoorbeeld contacten weer op te pakken.
• Zoek een (sport)club op of ga vrijwilligerswerk doen.

Wat kun je als familie/vrienden doen?

• Bied luisterend oor of troost.
• Onderneem af en toe iets met de ander.
• Neem niet te veel over: de persoon moet zelf in actie komen.

Klik hier voor het hulpaanbod voor deze klacht

Als je een eetprobleem hebt ben je de hele dag bezig met eten en gewicht, ook wordt je stemming er door bepaald. Het denken aan eten, gewicht, calorieën en afvallen beheerst je leven en geeft veel angst en spanning. Je hebt een verstoord eetgedrag en/of een ongezond gewicht. Iemand die een eetstoornis heeft schaamt zich hier vaak voor, en voelt zich onzeker, somber en minderwaardig. Omdat eetproblemen vaak verborgen worden, voelt diegene zich eenzaam. Soms is diegene ook erg perfectionistisch.

Eetbuien, onzeker over uiterlijk, lelijk voelen, obsessie met eten of uiterlijk, anorexia nervosa, boulimia nervosa, obesitas, te dik /dun, ondergewicht/overgewicht, concentratieproblemen, eenzaamheid, depressieve gevoelens, lichamelijke klachten, schuld- en schaamtegevoelens.

Wat kun je zelf doen?

• Toegeven en accepteren dat er iets aan de hand is.
• Praat over je problemen met anderen.
• Houd een eetdagboek bij waarin je precies schrijft wat je eet en welke gedachten en gevoelens je had. Zo krijg je meer inzicht.

Wat kun je als familie/vrienden doen?

• Praat over wat je is opgevallen en dat je bezorgd bent.
• Ga het eetgedrag niet controleren; dit werkt averechts.
• Toon begrip en weet dat het heel moeilijk is voor hem/haar om te veranderen.

Klik hier voor het hulpaanbod voor deze klacht

Alle kinderen hebben wel eens problemen met hun gedrag. Dat hoeft op zich niet problematisch te zijn. Het wordt pas een probleem als het lang duurt, ze ernstig zijn voor het kind zelf of voor de omgeving of wanneer het probleem heel vaak voorkomt. Vaak spelen verschillende factoren een rol bij het ontstaan, zoals aanleg, de omgeving en manier van ontwikkeling. Vaak spelen omgevingsfactoren een rol, zoals gepest worden, ziekte of spanningen in het gezin.

Huilen, eet en slaapproblemen, lusteloosheid, hoofd- of buikpijn, tegendraads gedrag, druk of opvallend stil, agressief of snel boos, tegenvallende schoolresultaten, spijbelen, vandalisme, drugs- en/of alcoholgebruik.

Wat kunt u zelf doen?

• Maak altijd het onderscheid in dat een kind lastig doet en niet lastig is.
• Beloon je kind als het positief gedrag vertoont. Zo stimuleer je goed gedrag en voorkom je dat er alleen aandacht is voor het probleemgedrag.
• Ga met je kind in gesprek en neem emoties en gevoelens van het kind serieus.

Klik hier voor het hulpaanbod voor deze klacht

Miscchien is er iemand in je familie met dementie (geheugenstoornis). Maar geheugenstoornis kan ook ontstaan door een lichamelijke oorzaak, hierbij kun je denken aan: bijwerkingen van medicijnen, een tekort aan bepaalde voedingsstoffen zoals vitamine B (onder andere als gevolg van alcoholgebruik), infectieziekten, een niet goed werkende schildklier. Langdurige stress of een depressie kunnen ook leiden tot geheugenproblemen.

Verlies van geheugen, vergeetachtigheid, niet op woorden of namen komen.

Wat kun je doen?
Het is belangrijk om te weten waar de geheugenproblemen vandaan komen. Stuur iemand die al lange tijd last heeft van geheugenproblemen naar de huisarts.

Klik hier voor het hulpaanbod voor deze klacht

In alle gezinnen komt tegenslag voor. Soms gaan ouders scheiden of zijn er  financiële problemen. Soms gebeurt er iets heel naars in een familie waardoor iedereen of een bepaald gezinslid ontregeld raakt. Meestal kunnen de problemen zelf opgelost worden. Als de problemen ernstig zijn of lang duren kunnen er klachten ontstaan.

Gespannenheid, onzekerheid, somberheid, lusteloosheid, hoofdpijn, vermoeidheid, slapeloosheid, woedebuien, gedragsproblemen, ruzies, huiselijk geweld.

Wat kun je zelf doen?

• Praat er over met vrienden en familieleden.
• Bespreek de problemen onderling en het liefst op een rustig moment en niet tijdens een heftige ruzie.
• Probeer vooral te letten op positieve dingen.

Wat kun je als familie/naaste doen?

• Steun en luister en kies geen partij.
• Wees voorzichtig met het geven van adviezen.
• Zorg voor een beetje ontspanning door samen iets te gaan doen.

Klik hier voor het hulpaanbod voor deze klacht

Leven met iemand in je omgeving die psychische problemen heeft is zwaar. Iedereen die dit meemaakt weet dat het conflicten, overbelasting, machteloosheid en eenzaamheid met zich meebrengt. Dit geeft voor diegene zelf maar ook voor de omgeving veel spanning. Je weet vaak niet hoe je moet reageren en soms is de zorg niet meer op te brengen.

Conflicten, overbelasting, machteloosheid, eenzaamheid, spanning.

Wat kun je zelf doen?

• Zoek informatie bij anderen, boeken of op internet bij patiëntenverenigingen.
• Praat met anderen over je gevoelens en wat je denkt.
• Neem de tijd voor jezelf en hou tijd voor je hobby's en je contacten.

Tip!

Heb jij een gezinslid met psychische problemen of een verslaving? Of heb je een gezinslid dat psychische problemen heeft als gevolg van een lichamelijke ziekte? Vraag jij je wel eens af: 'waarom doet mijn broer zo?' of ' hoe moet ik nu met mijn moeder omgaan?' of ' waarom kan mijn vader niet van die drank afblijven?' of 'met wie kan ik nou praten... ik heb er last van!'.......... Kom dan anoniem een kijkje nemen op de besloten site van survivalkid.nl.

Klik hier voor het hulpaanbod voor deze klacht

Het kan voorkomen dat er geen verklaring is voor jouw lichamelijke klachten. Ook niet na onderzoek door de huisarts of specialist. Toch zijn de klachten er en gaan niet weg. De klachten zijn niet gefantaseerd. Je noemt dit ook wel medisch onverklaarbare klachten. Het kan zijn dat ze veroorzaakt worden door psychische klachten of dat lichamelijke klachten psychische klachten veroorzaakt. Het hoeft niet altijd met elkaar te maken te hebben. Dat je niet weet wat het is en waar het vandaan komt kan zo vervelend zijn, dat je je leven erdoor laat beïnvloeden. Dan moet je leren om je aandacht weer op andere zaken te richten.

Vermoeidheid, rugpijn, hoofdpijn, pijn in armen of benen, pijn op de borst, maag-darmklachten, gewrichtsklachten en duizeligheid.

Wat kun je zelf doen?

• Zoek afleiding en richt je aandacht op andere dingen.
• Zoek balans in rust en activiteiten. Te weinig activiteiten is niet goed voor je en zorgt voor een slechte conditie. Te veel activiteiten geven later weer een terugval.

Wat kun je als familie/vrienden doen? 

• Neem de klachten serieus.
• Neem niet alles uit handen van de ander.
• Ontspanning nemen is goed voor jou en voor de ander.

Klik hier voor het hulpaanbod voor deze klacht

Je doet thuis veel meer dan je leeftijdsgenoten. Het kan zijn dat je vader of moeder (psychisch) ziek is, je zus of je broer gehandicapt of dat je opa of oma vaak bij jullie thuis is omdat hij/zij dement is. Ze hebben dan hulp nodig en vaak geef jij die ook. Je voelt je daar verantwoordelijk voor en komt minder of helemaal niet toe aan sporten of uitgaan met je vrienden. Soms heb je zelfs geen tijd voor een bijbaantje of school.

Dan ben jij een mantelzorger.

Spanningsklachten, vermoeidheid, slapeloosheid, prikkelbaarheid, lichamelijke klachten, somberheid, rusteloosheid.

Wat kun je zelf doen?

• Zoek informatie over de ziekte of handicap van je zieke vader, moeder, broer of zus Zo weet je beter wat er aan de hand is. Je kunt hiervoor bijvoorbeeld terecht bij je huisarts.
• Bedenk wat je echt belangrijk vindt om voor jezelf te doen.
  Geef thuis aan wanneer je voor hen klaar kunt staan. Dat is niet egoïstisch, maar nodig om je taken thuis vol te houden.
• Praat met iemand die je vertrouwt.
  Het helpt om je hart eens te luchten en om te horen hoe anderen in je gezin de situatie beleven.Is dit binnen je gezin moeilijk? Denk dan eens aan een vriend of vriendin of iemand van school bijvoorbeeld je mentor of een leraar waarmee je het goed kunt vinden.

Of kijk ook eens op de site van survivalkid.nl.

Klik hier voor het hulpaanbod voor deze klacht

Psychische klachten en verschijnselen van alcoholgebruik lijken erg op elkaar. Soms is niet duidelijk wat er het eerst was: de psychische klachten of te veel drank. De alcohol helpt voor je gevoel wel direct, maar dit is tijdelijk. Drank lost niets op. Het echte probleem blijft bestaan. De oplossing is meestal verminderen of stoppen met drinken. 

Zweten, slecht slapen, vermoeidheid, seksuele problemen, concentratievermindering, geheugenproblemen, depressieve klachten, angstklachten, maagklachten, zuurbranden, hoofdpijn.

Wat kun je zelf doen?

• Noteer wat je drinkt.
• Ga na wat de momenten of stemmingen zijn waarop je drinkt.
• Zoek hulp als het niet zelf lukt of te minderen of te stoppen.

Wat kun je als familie/vrienden doen?

• Los geen problemen voor de ander op.
• Maak duidelijk dat je zichtbare en vervelende gevolgen niet accepteert.
• Vertel dat hulpverlenining gewoon is. 

Klik hier voor het hulpaanbod voor deze klacht

Als je gespannen bent, voor bijvoorbeeld een examen, zorgt stress ervoor dat je kalm blijft. Daarna neemt de spanning vanzelf af. Als je lang onder spanning staat is rust en tijd nodig om te herstellen. Je kan een burn-out krijgen als er teveel spanning is of als het te lang duurt. De klachten die dan ontstaan lijken op de klachten van een depressie, maar dan hoeft er geen sprake te zijn van overbelasting.

Gespannen gevoel, aanhoudende moeheid, slapeloosheid, lichamelijke klachten zoals rugpijn, hoofdpijn, maagpijn, hartkloppingen, gejaagdheid, piekeren, prikkelbaarheid, somberheid, huilbuien, lusteloosheid, onzekerheid, toenemend gebruik van alcohol, drugs of kalmerende middelen, sociale contacten uit de weg gaan.

Wat kun je zelf doen?

• Zeg gerust 'nee' als iemand wat van je vraagt en het is voor je gevoel teveel.
• Neem voldoende tijd om bij te komen van een stressvolle situatie.
• Zorg ervoor dat vrije tijd en schooltijd goed verdeeld is; doe leuke dingen die je energie geven.

Wat kun je als familie/naaste doen?

• Praat erover en vertel welke klachten van de stress komen.
• Help de ander om lijstjes te maken van wat wel en niet belangrijk is.
• Ga samen leuke dingen doen.

Klik hier voor het hulpaanbod voor deze klacht

Als jij een chronische of ernstige lichamelijke ziekte hebt zoals kanker, diabetes, reuma, hartproblemen, kan dat jouw leven ingrijpend veranderen. Zowel op lichamelijk als op psychisch en sociaal gebied. Je moet leren omgaan met je lichamelijke beperkingen, je wordt geconfronteerd met reacties van anderen. Je maakt je misschien wel zorgen dat je ziekte erger wordt of dat je last krijgt van complicaties. Jouw ziekte kan ook invloed hebben op andere gezinsleden.  Dit alles kan heel belastend voor jou zijn en jouw stemming en hoe jij je voelt beïnvloeden.

Angst, somberheid, pijnklachten, slecht slapen, spanningsklachten, vermoeidheid, relatie- en gezinsproblemen.

Wat kun jezelf doen?

• Geef jezelf een beetje tijd en ruimte om alles te verwerken en een plekje te geven.
• Praat erover met anderen.
• Kijk vooral naar wat je nog wel kan.
• Ga op zoek naar lotgenoten, die kun je vaak vinden via patiëntenverenigingen.

Wat kun je als familie/vrienden doen?

• Luister en toon begrip. Het verwerken van een chronische ziekte kost tijd. De persoon kent goede dagen en slechte dagen.
• Zorg goed voor jezelf! Blijf aandacht besteden aan je hobby's, school of werk.
• Grappen maken over de ziekte kan verkeerd opgevat worden, wees daar voorzichtig mee.

Klik hier voor het hulpaanbod voor deze klacht

Elke relatie kent zijn goede en minder goede tijden. Drukte, spanningen of ziekte stellen een relatie op de proef. Belangrijke veranderingen in uw leven of in dat van uw partner doen dat ook, zoals werkloosheid, geboorte of uit huis gaan van kinderen. Soms veroorzaken deze factoren een kloof tussen partners die onoverbrugbaar lijkt en brengen ze heftige emoties teweeg. Het ontstaan van allerlei lichamelijke of psychische klachten is dan niet zo vreemd.

Gespannenheid, onzekerheid, somberheid, lusteloosheid, hoofdpijn, vermoeidheid, slapeloosheid, woedebuien.

Wat kunt u zelf doen?

• Geef tijdig aan wat u dwars zit en ga daarbij uit van uw gevoel of wens, bv “ik vind het fijn als je vaker thuis bent”ipv “Jij houdt nooit rekening met mij”.
• Blijf bij conflicten bij het probleem waar het om gaat. Haal er niet allerlei dingen bij.
• Bied excuses aan als dat aan de orde is.
• Houd kinderen buiten de problemen. Vertel wel dat papa en mama ruzie hebben en dat moeten oplossen. Geef aan dat het niet hun schuld is.

Wat kunt u als familie/vrienden doen?

• Wees terughoudend in adviezen om te scheiden. Leg de keuze bij de ander. Die moet een afweging maken tussen de lusten en de lasten.
• Stimuleer een open communicatie.

Klik hier voor het hulpaanbod voor deze klacht

Het verliezen van iemand uit je omgeving is heel erg. Om dit te kunnen verwerken moet je door een 'rouwproces'  heen. Iedereen verwerkt dit op zijn of haar eigen manier. Het voelt in het begin als onwerkelijk. Soms voel je ook wel eens niets, je gevoel is dan als het ware 'dood'. Het kan ook zijn dat je het niet wilt geloven, dat je het ontkent. De reacties kunnen dus veel van elkaar verschillen, soms ben je kalm, soms helemaal in de war. Dit hoort dus allemaal bij het rouwproces. Als het verwerken van het verlies moeilijk blijft kan je hulp zoeken.

Verdrietig gevoel, alleen voelen, verwarrende gevoelens, verdoofd gevoel, afgenomen levenslust, nergens zin in hebben, schuldgevoelens, als een film de laatste beelden van de overledene zien, zichzelf slechter verzorgen.

Wat kun je zelf doen?

• Vraag of je mee kan helpen met het regelen; dit helpt bij de verwerking.
• Stel vragen als je iets niet begrijpt.
• Sta jezelf toe dat je verdrietig of boos mag zijn.
• Doe de dingen die je normaal ook doet; op tijd uit bed, goed eten, sporten en met vrienden iets ondernemen.

Wat kun je als familie/bekende doen?

• Praat over de overledene en wees niet bang om verkeerde dingen te zeggen.
• Begrijp dat de ander emoties heeft of zich anders dan anders gedraagt.

Klik hier voor het hulpaanbod voor deze klacht

Iedereen slaapt wel eens één of twee nachten slecht. Als dat een maand duurt en je daardoor overdag niet goed functioneert, heb je last van een slaapstoornis. Ieder mens heeft een verschillende behoefte aan slaap, jongeren hebben meer slaap nodig dan ouderen. Het slecht slapen kan komen door je lichamelijke of geestelijke gezondheid. Of je hebt slechte slaapgewoontes.

Te weinig slapen, te vaak wakker worden of te lang wakker liggen, moe of slaperig overdag, inslaapproblemen, doorslaapproblemen, vroeg wakker worden, te veel slapen, slapen op ongewoon tijdstip, nachtmerries, slaapwandelen.

Wat kun je zelf doen?

• Slaap niet overdag, dit is niet goed voor het slapen 's nachts.
• Doe geen vermoeiende inspanningen 4 uur voordat je gaat slapen.
• Drink geen cola, koffie of zwarte thee. Hierin zit caffeïne en daar slaap je minder diep van. (deze producten zonder caffeÏne kun je wel drinken)
• Ga op vaste tijden naar bed, sta op tijd op, ook in het weekeinde.

Wat kun je als familie/vrienden doen?

• Vertel dat op vaste tijden naar bed gaan en op tijd opstaan goed is; dus niet overdag slapen.
• Let erop dat ze geen inspannende activiteiten vlak voor het slapen hebben of moeilijke gesprekken voeren.
• Zorg ervoor dat je zelf voldoende slaap krijgt.

Klik hier voor het hulpaanbod voor deze klacht

Iedereen voelt zich wel eens somber of treurig. Soms na een vervelende gebeurtenis, maar ook heeft iedereen gewoon wel eens een rotdag. Meestal verdwijnt dat gevoel snel. Als het weken duurt kan er sprake zijn van een depressie. Dan heeft iemand nergens meer zin in en heeft nergens plezier in. Dingen ondernemen kost dan grote moeite en gebeurt met tegenzin. Vaak zijn er ook problemen met slapen.

Somber, somberheid, lusteloos, neerslachtig, huilen, huilbuien, snel geïrriteerd, moe, nergens zin in, denken aan de dood, concentratieproblemen, piekeren, schuldgevoelens, lichamelijke klachten zoals slaapproblemen.

Wat kun je zelf doen als je vaak somber of depressief bent?

Erken je sombere gevoelens en praat er over,  zorg voor regelmaat:

• Sta op tijd op, eet 3 maaltijden per dag en ga op tijd naar bed.
• Beweeg (fietsen, wandelen) of sport iedere dag.

Wat kun je als familie/vrienden doen?
Voor familie of vrienden van iemand die depressief is, is het vaak erg zwaar. Tips om er mee om te gaan zijn:

• Zorg goed voor u zelf! Blijf aandacht besteden aan hobby's.
• Help om kleine activiteiten te plannen over de dag. Geef liever niet te veel adviezen.
• Stimuleer een goed dagritme. Op tijd uit bed is erg belangrijk, ook al is de ander nog moe.
• Luister en toon begrip. Probeer de depressie niet weg te praten of de ander op te beuren. Dit werkt averechts.

Klik hier voor het hulpaanbod voor deze klacht

Onverwachte ingrijpende gebeurtenissen en traumatische ervaringen leiden soms tot klachten die het functioneren ernstig belemmeren. Het kan daarbij gaan om eenmalige gebeurtenissen zoals een auto-ongeluk, overval, natuurramp of verkrachting. In andere gevallen gaat het om opeenvolgende traumatische ervaringen, zoals seksueel misbruik, fysiek geweld, geestelijke mishandeling of traumatische oorlogservaringen.

De meeste mensen kunnen een traumatische ervaring zelf verwerken. Maar sommigen slagen er niet in de draad van hun leven weer op te pakken. Hun angst en machteloosheid blijven terugkomen. Ze kampen met allerlei lichamelijke en psychische klachten. Deze klachten kunnen wijzen op een posttraumatische stress-stoornis (PTSS).

Herbelevingsklachten:
Nachtmerries en angstige dromen, opeens voelen of denken zoals tijdens trauma (bv angstreacties, zoals trillen, zweten, beelden zien).

Vermijdingsreacties:
Vermijden van situaties die aan het trauma herinneren, er niet over willen praten, verdoofd of afgestompt gevoel, leven op de automatische piloot.

Verhoogde waakzaamheid:
Op scherp staan, schrikachtig, gespannenheid, prikkelbaarheid, gebrek aan plezier en interesse.

Wat kunt u zelf doen?

• Neem de gebeurtenis en uw reactie serieus en praat erover met anderen.
• Gun uzelf tijd en realiseer u dat verwerking gaat met ups en downs.
• Vermijd slaappillen, alcohol en drugs om uw reacties te verzachten. Uiteindelijk belemmeren die middelen een gezond verwerkingsproces.

Wat kunt u als familie/vrienden doen?

• Geef de ander de ruimte om zijn verhaal te doen, ook al heeft u dat al een paar keer gehoord.
• Houd er rekening mee dat de verwerking maanden kan duren en vraag wat u voor de ander kan doen.
• Vermijd grapjes of adviezen als “probeer het snel te vergeten”.

Klik hier voor het hulpaanbod voor deze klacht

Verslaving is niet iets wat in een keer gebeurt. Je bent misschien nieuwsgierig naar drugs of alcohol en experimenteert hier wat mee. Je hebt een spel op internet wat je leuk vindt. Je gaat eens gokken... Als het hier bij blijft is er niets aan de hand, maar als je merkt dat je steeds weer opnieuw het middel wilt gebruiken of de activiteit moet doen, dan begint er een gewoonte te ontstaan. Indien je vervolgens lichamelijk gaat reageren als je een activiteit niet kan doen of je een middel niet kan toedienen, dan gaat het om een verslaving.

Je kunt verslaafd raken aan:

• drank, drugs of medicijnen (bijvoorbeeld wiet, hasj, heroïne, cocaïne, amfetaminen, alcohol of slaapmiddelen);
• andere dingen die een goed gevoel kunnen geven (bijvoorbeeld gokken, seks, sporten, vermageren, eten of winkelen).

Een verslaving beschadigt je lichaam en je geest en het contact met vrienden en familie.

Ieder verslavend middel heeft zijn eigen symptomen. Je gedrag verandert vrijwel bij iedere vorm van verslaving. Symptomen van verslaving zijn:   stemmingswisselingen, wisselingen van het concentratieniveau,  veranderd energieniveau, vermoeidheid, slaapproblemen, sneller of langzamer (lijzig)spreken, vergrote of verminderde eetlust.

Wat kun jezelf doen?

• Het zelf (h)erkennen van de verslaving is al een grote stap in de goede richting!
• Als het je niet alleen lukt, kun je via je huisarts vragen om specialistische hulp.

Wat kun je als familie/vrienden doen?

• Zorg dat je veel weet over de verslaving voordat je er een gesprek over begint. Benadruk dat het nooit te laat is om te stoppen.
• Toon begrip en vertel de verslaafde dat je hem wilt helpen. Maak wel duidelijk dat jij de verslaving zelf niet accepteert. Je helpt alleen bij het vinden van een oplossing.
• Hou de sfeer goed. Verwijt de verslaafde niks, geef hem niet de schuld van mislukkingen en maak geen ruzie. 
• Los de problemen van de verslaafde niet op (afspraken niet nakomen, niet gaan werken, schulden, enzovoort). Hij/zij moet zelf de nadelen van de verslaving zien. Zolang jij alles voor de ander oplost, zal hij/zij niet snel stoppen. De verslaving heeft dan alleen voordelen!
• Praat met iemand over de problemen die je hebt met de verslaafde. Je zult merken dat je niet de enige bent met een verslaafd persoon in je omgeving.

Klik hier voor het hulpaanbod voor deze klacht

Steeds meer jongeren krijgen last van een burnout. Je wilt teveel doen en geeft jezelf geen rust. Burnout is een uitputtingsreactie van lichaam en geest na langdurige stress. Je bent erg moe, wilt je bed niet uit en begrijpt niet echt hoe het nou komt.

Lichamelijke klachten: pijnklachten, slapeloosheid, spierspanning en vermoeidheid.
Psychische klachten: gespannenheid, lusteloosheid, somberheid, snel geëmotioneerd of geïrriteerd zijn.
Gedragsmatige signalen: minder productief zijn, te veel drinken of eten, concentratiestoornissen, piekeren, cynische houding, afstandelijke houding naar baas of collega’s.

Wat kun jezelf doen?

• Zorg voor gezonde balans met ontspannende activiteiten.
• Stel duidelijke grenzen.
• Leef gezond (voeding, beweging, voldoende slaap, rustmomenten op de dag).
• Bespreek de overbelasting op het werk.

Wat kun je  als familie/vrienden doen?

• Leg nadruk op ontspanning, nodig je vriend(in) uit om leuke activiteiten te ondernemen.
• Stimuleer de ander de signalen serieus te nemen en help met opstellen actieplan.

Klik hier voor het hulpaanbod voor deze klacht